Wat de wasmand weet
Column: vanuit het perspectief van een ouder die weet dat de wasmand nooit leeg is.
Klimaatimpact zit zelden waar we hem zoeken. Neem de was. Wie duurzamer wil wassen, staat in de supermarkt flessen te vergelijken: eco-logo hier, plantaardige formule daar, een dop van gerecycled plastic als moreel sluitstuk. Ondertussen is het wasmiddel bijzaak. Ruwweg zeventig procent van de uitstoot van een wasbeurt zit in één ding: het opwarmen van het water. De duurzaamste knop van het huishouden is dus geen product maar het temperatuurwiel op de machine, en die knop is gratis.
Van zestig naar dertig graden halveert ruimschoots het energieverbruik per beurt. Voor een gezin dat vijf keer per week wast, telt dat op tot 50 à 90 kilo CO2 per jaar, zichtbaar op de energierekening. Wie daarnaast de droger vaker overslaat, na verwarming en warm water de gulzigste verbruiker in huis, doet er nog eens ruim honderd kilo bovenop, tegen de kosten van een waslijn.
En of het schoon wordt op dertig? Bij gewone dagelijkse was: ja. Moderne middelen zijn erop gebouwd. Het sporttenue na een verloren wedstrijd in de regen mag heus een keer op veertig; het gaat om de regel, niet om de uitzondering.
Pas hier, na het gedrag, komt het product in beeld, in die volgorde, want zo hoort het. Wasstrips zijn geconcentreerd en watervrij: er worden geen liters water in plastic flacons door het land gereden, wat tot negentig procent van de verpakkings- en transportuitstoot scheelt. Ze doseren bovendien zichzelf. Eén strip is één was, en daarmee sneuvelt het scheutje extra "voor de zekerheid", een gewoonte waar flaconfabrikanten, vermoed ik, stilletjes dol op zijn. Per beurt kosten strips ongeveer evenveel als vloeibaar A-merk; welke varianten goed uit de tests komen, houdt Risegoods bij.
Er zit een principe onder deze kwestie dat verder reikt dan het washok. Duurzame beloften komen meestal in de vorm van iets nieuws om te kopen, zelden in de vorm van iets anders om te doen, terwijl de winst doorgaans in dat tweede zit, en het product hooguit de goede routine makkelijker maakt. Wie de volgorde omdraait, heeft over een jaar een kast vol groene flessen en een droger die gewoon doordraait.
De vraag die overblijft, laat zich in elk huis opnieuw stellen: waar staat hier nog meer een groen product een gewoonte te verbergen?