Lof der luiheid
Column: vanuit het perspectief van een ouder die 's ochtends drie mensen door één badkamer loodst.
Klimaatadvies heeft één structurele weeffout: het veronderstelt wilskracht. Korter douchen, vaker fietsen, bewuster boodschappen doen, het is allemaal gedrag, en gedrag moet elke dag opnieuw worden opgebracht. Wie 's ochtends drie wekkers, twee broodtrommels en één badkamer op elkaar ziet botsen, weet wat wilskracht rond half acht nog waard is. Weinig. En dat is geen karakterfout; dat is huisvesting.
Daarom een pleidooi voor de saaiste aankoop in dit genre: de waterbesparende douchekop. Vijf minuten schroeven, en daarna wordt er jarenlang bespaard zonder dat iemand ergens aan hoeft te denken, bij elke douchebeurt, ook die van de puber die "vijf minuten" opvat als richtprijs.
De cijfers zijn onspectaculair en juist daarom overtuigend. Een standaardkop verbruikt tien tot twaalf liter warm water per minuut, een goede besparende kop zes à zeven, bij gelijk comfort dankzij bijgemengde lucht, de harde priknevel van vroeger is werkelijk verleden tijd. Voor drie personen die elk zo'n acht minuten per dag douchen, scheelt dat 25.000 tot 40.000 liter warm water per jaar. Met een cv-ketel op gas: 150 tot 250 kilo CO2. De kop kost twee à vier tientjes, de besparing loopt richting de honderd euro per jaar of meer. Er bestaat in het hele duurzame warenhuis nauwelijks een gunstiger verhouding tussen moeite en resultaat; welke koppen goed testen op comfort én verbruik, is bij Risegoods na te slaan, waarbij één getal volstaat: de liters per minuut. De rest van het etiket is decor.
Het principe erachter verdient meer eerbied dan het krijgt. De duurzame maatregelen die standhouden in een druk huishouden zijn niet de maatregelen die het beste gedrag vragen, maar die het gedrag overbodig maken. Eén keer goed regelen verslaat driehonderdvijfenzestig keer je best doen. Isolatie werkt zo, de thermostaatklok werkt zo, de douchekop werkt zo. Je zou het lof der luiheid kunnen noemen, al is het eigenlijk gewoon goed ontwerp.
En de kinderen? Die merken er niets van. Er valt niets op te voeden, niets te handhaven, er is geen gezinsvergadering voor nodig. Dat is bij deze ene maatregel precies de bedoeling.
Blijft de vraag voor onder het douchen, nu die toch wat langer verantwoord duurt: wat valt er in huis nog meer één keer te regelen, in plaats van elke dag te willen?