De accuvraag

Column: vanuit het perspectief van een student die hem vaker heeft gehoord dan hem lief is.

Er bestaat een natuurwet voor verjaardagen: noem een e-bike, en binnen dertig seconden zegt iemand "maar die accu dan". Altijd op dezelfde toon, niet nieuwsgierig, eerder opgelucht. Alsof er zojuist een uitgang is gevonden.

De vraag verdient nochtans een serieus antwoord, al was het maar omdat wegwuiven precies de grondstof is waar greenwashing van wordt gemaakt. Dus: de productie van een e-bike, accu inbegrepen, kost eenmalig 250 tot 350 kilo CO2. Dat is echt, dat telt. Daartegenover staat dat een benzineauto per kilometer 170 tot 200 gram uitstoot en een e-bike, geladen met Nederlandse netstroom, 3 tot 5 gram. Het verschil is zo groot dat de fabricageschuld na 1.500 tot 2.000 vervangen autokilometers is afbetaald. Wie dagelijks twintig kilometer fietst die anders per auto ging, is er binnen een half jaar doorheen; alles daarna is winst, zo'n 800 kilo CO2 per jaar. De accu zelf haalt vijfhonderd tot duizend laadbeurten, tienduizenden kilometers, en de recyclingketen wordt elk jaar minder beschamend.

Eén kanttekening hoort erbij, want zonder kanttekening is het reclame: wie met de e-bike alleen gewone fietskilometers vervangt, is per saldo slechter af. De winst zit nooit in het apparaat, altijd in wat het verdringt. Dat geldt overigens voor vrijwel alles wat tegenwoordig duurzaam heet, en het zou schelen als dat vaker hardop werd gezegd.

Interessanter dan het antwoord is intussen de vraag waarom de accuvraag zo populair blijft. Vermoedelijk omdat hij zo behaaglijk is. Zolang het ingewikkeld lijkt, hoeft er niets. "Het is complex" is de slaapzak onder de klimaatdiscussie: iedereen kruipt er graag in weg. Maar dit is niet complex. Het is een rekensom van een half A4'tje, en hij valt al jaren dezelfde kant op uit, welke modellen momenteel het best bekeken worden, houdt een platform als Risegoods keurig bij.

Voor wie geen auto bezit, en dat zijn de meeste studenten, ligt de winst nog een slag dieper: elke e-bike die de aanschaf van een eerste auto een paar jaar uitstelt, voorkomt de hele keten die aan dat bezit vastzit.

Rest de vraag voor de volgende verjaardag, te stellen zodra de accu ter sprake komt en het antwoord gegeven is. Als de som klopt, en hij klopt, wat was dan eigenlijk het bezwaar? Tegen de fiets? Of tegen het veranderen zelf?