De energietransitie hangt bij de buren aan het balkon

Column: vanuit het perspectief van een ouder die alles zelf regelt, dus ook dit.

De energietransitie heeft een communicatieprobleem: ze wordt verteld in bedragen die de meeste mensen niet hebben. Warmtepompen van vijftienduizend euro, dakrenovaties, subsidieloketten met wachttijden waar je een tweede kind in kunt opvoeden. Wie in z'n eentje een huishouden draait, leest die verhalen zoals je reisreportages over Patagonië leest, mooi, ongetwijfeld belangrijk, niet voor nu.

En toen hingen er bij de buren ineens twee panelen aan het balkon. Geen steiger, geen installateur, geen offerte in drievoud. Een beugel, een stekker, klaar.

Het balkonpaneel is misschien wel het meest democratische stukje energietransitie dat er bestaat, en het is dan ook niet toevallig dat het de trendlijsten van Risegoods al maanden aanvoert. Een set van twee panelen, samen zo'n 800 wattpiek, levert in Nederland 600 tot 700 kilowattuur per jaar. Dat dekt geen heel huishouden, en niemand hoeft te doen alsof. Het dekt wél precies het verbruik dat nooit ophoudt: de koelkast, de router, het woud aan opladers dat een gezin tegenwoordig blijkt te bezitten. Omgerekend scheelt het 200 tot 270 kilo CO2 per jaar. De uitstoot die de fabricage van de panelen kostte, is na een jaar of anderhalf ingelost; daarna draaien ze twee decennia vrijwel schoon.

Wereldschokkend is het niet. Het is wel meer dan de meeste mensen dit jaar voor het klimaat zullen doen, en het vraagt geen bank, geen eigen dak en geen partner die offertes doorspit. Hooguit een berichtje aan de verhuurder.

Er is nog een opbrengst, lastiger te kwantificeren. Kinderen luisteren slecht naar verhalen over de planeet, maar ze kijken uitstekend. Een app op de keukentafel die laat zien wat de zon vandaag heeft opgebracht, doet meer dan tien goedbedoelde gesprekken. Energie wordt iets wat je kunt máken, niet alleen iets waar elke maand een rekening voor komt. Dat idee slijt niet; de panelen gaan twintig jaar mee, het idee waarschijnlijk langer.

De techniek is verder geen studie waard. Zuid of zuidwest gericht, schaduw vermijden, de wasmachine overdag laten draaien, dat is alles.

Wat rest is een observatie voor tijdens het avondrondje: tel de balkons in de straat die de hele dag zon vangen en niets terugdoen. Ergens in die rij hangt volgend jaar het eerste paneel. De vraag is eigenlijk alleen waarom dat van de buren zou moeten zijn.